De Waag

De Leidse Waag

De Waag in Leiden is een mooi stukje historie in de Leidse binnenstad. De Waag is ontworpen door de beroemde Pieter Post in de 17e eeuw en verving zijn, nog 200 jaar oudere, houten broer. De Waag in Leiden is gevestigd op het vroegere kruispunt van drie belangrijke wateren; de Oude Rijn, de Mare en de Nieuwe Rijn. De Waag is gebouwd naar het Hollands Classicisme, een bescheiden, maar tegelijkertijd imponerende bouwstijl. Een ander voorbeeld van deze bouwstijl is het stadhuis op de Dam in Amsterdam. Aan de bovenzijde van de poort van de Waag is door beeldhouwer Rombout Verhulst een schitterend driedimensionaal, beeldbouwkundig kunstwerk gecreëerd dat het waagbedrijf uitbeeld. In de loop der tijd heeft de Waag een andere invulling gekregen dan waar het van origine voor was bedoeld.

De Waag door de tijd heen

Op de plek van de huidige Waag in Leiden stond in de 15e eeuw een houten herberg die jarenlang dienst deed als waag. In de late Middeleeuwen was het voor een stad echter van groot belang om een waag te bezitten. Indien een stad, zoals Leiden een waag bezat dan had de stad het waagrecht. Het bezit van de Waag gaf Leiden het recht dat het handelaren mocht verplichten hun producten te meten en te wegen in de Waag. Niet alleen is het pand van de Waag dus historisch, ook de functies die de Waag in Leiden bekleedde stammen uit lang vervlogen tijden.

Het gebouw zelf

De Waag heeft twee verdiepingen, waarvan de onderste is opgebouwd met grove natuurstenen. De bovenverdieping van de Waag in Leiden lijkt gesteund te worden door pilaren. De Waag is verder opgebouwd met bakstenen. De beide zijkanten van de Waag met een soort huif, herinneren aan de balansen van weleer die hier aanhingen. Aan de zijkant van de Waag bevindt zich de Boterhal waar vroeger het boter verhandeld werd.

Heedendaagse functies van de Waag

Vandaag de dag vervult de Waag in Leiden een geheel andere functie dan een aantal eeuwen terug. Zo is er een galerie gevestigd en vinden er in de Waag van tijd tot tijd concerten plaats. Ook vinden er huwelijksvoltrekkingen plaats. Het programma van de Waag is gevarieerd waardoor zij voor haar bezoekers een multifunctionele functie vervuld. De Waag is onderdeel van het Stedelijk Concertgebouw Leiden. Daarnaast is de Waag het decor voor de uitreiking van Haring en Wittebrood op 3 Oktober en eind November trekt Sinterklaas in als hij de Waag omdoopt tot het Huis van Sinterklaas. Kleine en grote kinderen kunnen dan een bezoekje brengen aan de Goed Heiligman waarbij Piet altijd wel een paar kruidnote overheeft!