3 Oktober
Leids Ontzet, Bevrijd van de Spaanse tyrannij
Tijdens de drie oktober feesten vieren de Leidenaren dat ze in 1574 zijn bevrijd door de heldhaftige geuzen. Een groot deel van de toenmalige bevolking stierf tijdens het Spaans beleg door ondervoeding of ziektes, de stadsbewoners waren dan ook door het dolle heen toen de geuzen hen kwamen bevrijden. Het zit dus diep dat ontzet, maar verklaart het ook het gevoel dat ik en met mij vele andere Leidenaren elk jaar weer hebben wanneer September vaart begint te maken?Het 3 Oktober gevoel
En dan, wat voor gevoel hebben die Leienaren dan? Daar kan ik kort over zijn: “Het gevoel dat er iets groots staat te wachten”. Daarbij is elke Leidenaar met 3 Oktober opgegroeid, het is dus echt een feest dat al van jongs af aan in het collectieve geheugen gegrift zit. Vergelijk het een beetje met het wachten op Sinterklaasavond maar tel er dan een feestende menigte bij, en tradities die minstens zo oud als lijken Sinterklaas zelf!Programma 3 Oktober feesten
Voor mij begint dat heerlijke, oude vertrouwde 3 Oktober gevoel steevast met het op de deurmat vallen van het programmaboekje van de 3 Oktober vereniging. Daarin wordt altijd haarfijn uitgelegd wat voor moois ons Leidenaren staat te wachten tijdens die twee magische feestdagen.De aftrap vind dan plaats met de inschrijving voor het Haring en Wittebrood. Haring en Wittebrood zegt u? Ja zeker, toen de geuzen met hun platte schuiten door de Vliet de stad introkken hadden ze massa’s aan wittebroden en haring meegebracht. Dit kwam toen als een godsgeschenk voor de uitgemergelde stedelingen. Later, aan het einde van de 19e eeuw, heeft de 3 Oktober vereniging (Dit is dus dé vereniging die alle festiviteiten rond het 3 Oktober feest regelt) deze bijzondere gebeurtenis aangegrepen om een nieuwe traditie te beginnen: Het uitdelen van haring en wittebrood op de vroege ochtend van 3 Oktober. Zodat menig Leidenaar, nauwelijks bijgekomen van de vorige avond, 's morgens vroeg in de rij staat voor een portie haring en een heerlijk geusje (zo wordt het brood genoemd).
Maar wacht we gaan te snel, op de avond ervoor vindt steevast de Taptoe plaats. In deze optocht van licht door de Leidse binnenstad laten vele Leidse (sport) verenigingen zich van hun beste kant zien. Even later vind die ander taptoe plaats, de Pleintaptoe. Hierbij trakteert Fanfareband K&G en de door haar genodige gasten, de bezoekers op de prachtigste muziekstukken. De volgende dag kunt u 's middags genieten van de Optocht. Hierbij maken bontversierde praalwagens een vaste route door Leiden daarbij begleid door muziekkorpsen uit Leiden en omstreken.